Dwarsliggers gevraagd
‘Soort zoekt soort’ zo luidt een bekend gezegde en dat is terecht, want je heil zoeken bij andersdenkenden is moeilijk. Vandaar dat in sollicitatieprocedures vaak momenten van kennismaking en sfeerproeven zijn ingebouwd. Even uitzoeken wat voor vlees je in de kuip hebt, snuffelen aan elkaar en voelen of het klikt. Bedrijven zoeken nieuwe medewerkers die in de cultuur passen of zich snel kunnen aanpassen. Men wil immers de ‘perfect fit’ tussen de mens en de organisatie.
Maar dat is juist wat de meeste organisaties nu eens niet zouden moeten doen! Soortgenoten dobberen namelijk snel mee op de gestage golfslag van het bedrijf of de instelling. Ze worden snel ingewerkt in de cultuur, maken zich de bestaande mores eigen en gaan vervolgens op in de massa van de organisatie. De eens zo kleurrijke nieuwe medewerker verliest zijn mooie tinten en vervaagt in het grijs van de groep. Helaas, op deze manier vernieuwt een bedrijf zichzelf nooit. Vernieuwing vraagt juist om mensen die ‘anders’ zijn, die niet langs de gebaande paden gaan maar omwegen voorstellen om nieuwe werelden te ontdekken. Creatievelingen die vreemde zijsprongen maken om, raar maar waar, heel ergens anders terecht te komen dan wat gepland was. Bedrijven hebben mensen nodig die néé durven zeggen en die de procedures durven tarten. Niet bewust, maar gewoon omdat ze de dingen anders zien, vanuit verschillende invalshoeken, waar collega’s nooit aan gedacht zouden hebben.
Innovatieve geesten zijn leuke mensen, creatief maar ook lastig om aan te sturen omdat ze de dingen nooit ‘gewoon’ doen. Ze zijn hun tijd vooruit en worden daardoor vaak niet begrepen. Organisaties trachtten uit alle macht deze medewerkers in het keurslijf van procedures en regels te krijgen. ‘Het zijn lastpakken die op verkeerde tijden werken, die bezig zijn met allerlei zaken en dus niet met wat de afspraak was, die zich niet houden aan de procedures en dus niet begrijpen hoe het hier werkt’, aldus de omgeving die hiermee een moordaanslag pleegt op de innovatie kracht van haar eigen talenten. Innovatieve medewerkers zijn niet lastig, integendeel het zijn vrije geesten die de organisatie juist de ruimte moet geven om tegen de heersende dogma’s en vastgeroeste gewoontes in te gaan! Vaak doen we de dingen omdat de procedure of regel erom vraagt terwijl geen mens zich meer afvraagt waarvoor de regel ook alweer gemaakt was? Eigenlijk zou een vernieuwend bedrijf boven haar advertenties ‘dwarsliggers gevraagd’ moeten plaatsen. Een dwarsligger durft nee te zeggen omdat hij vindt dat het anders moet.
Maar dat durven we niet. En daarom nemen we de sollicitant aan die perfect in het team past en na een paar weken zijn verwondering over de cultuur kwijt is. Van hem hoef je de vernieuwing in ieder geval niet meer te verwachten.